Ùهرست
مندرجات
مقدمه
اهميت نخود
اهميت مدل‌سازي در گياهان زراعي
تاثير عوامل Ù…Øيطي بر نمو
واكنش گياهان به دما
دما عمدتاً به سه طريق نمو را تØت تاثير قرار مي‌دهد
واكنش گياهان به طول روز
سه گروه اصلي واكنش به طول روز در گياهان
سبز شدن
گلدهي
مدل چندگانه براي بيان رياضي سرعت نمو ارقام يونجه تØت رژيم‌هاي ثابت
Øرارتي
از توابع درجه دوم براي توصي٠سرعت نمو يونجه
تابع دما رابطه بين دما و سرعت نمو
مدل Ùتوترمال
مدل‌هاي پري و همكاران
مدل سينكلر و همكاران
مدل
السن و همكاران
مدل
گريم و همكاران
مدل خطي مسطØ
اومانگا و همكاران
اسلاÙر Ùˆ راوسون
سليم و امانگا
مدل
كوبر و همكاران
اهدا٠تØقيق
كنترل گلدهي
Ùتوپريوديسم
Ùيتوكروم در Ùرآيند Ùتوپريوديسم
نمو و رشد
مقدمه
مراØÙ„ نمو
طول روز
Ùنولوژي
مقدمه
Ùنولوژي، مطالعه نمو گياه در رابطه با آب Ùˆ هوا مي‌باشد (پري Ùˆ همكاران،
1978). دانش نمو Ùنولوژيك در درك رشد Ù…Øصول، پتانسيل عملكرد Ùˆ پيش‌بيني
Ùنولوژي مهم است (همر Ùˆ همكاران، 1982). اولين قدم براي به Øداكثر رسانيدن
عملكرد در مديريت توليد يا Ø§ØµÙ„Ø§Ø Ú˜Ù†ØªÙŠÙƒÙŠ گياهي، اين است كه مطمئن شويم
Ùنولوژي گياه زراعي با منابع Ù…Øيطي به خوبي تطبيق دارد. اگر گياهان كشت شده
از نظر تاريخ كاشت Ùˆ تراكم در يك Ù…Øيط معين Ù…Øدوديتي نداشته باشند، در اين
صورت مهمترين عامل موثر بر عملكرد گياهان، مدت زمان تا گلدهي مي‌باشد
(سامرÙيلد Ùˆ همكاران، 1993).
گلدهي زودهنگام يا ديرهنگام موجب قرار گرÙتن دوره رشد دانه در Ù…Øيط نامناسب
مي‌شود كه در نهايت موجب كاهش عملكرد (لوس و همكاران، 1990) و ايجاد مشكلات
زراعي مثل تاخير در كاشت Ù…Øصول بعدي خواهد شد. كشت موÙÙ‚ به انتخاب تاريخ
كاشت مناسب و استقرار خوب گياهچه‌ها وابسته است. قدرت بذر شامل جوانه‌زدن و
سبز شدن سريع، يكنواخت و كامل و توليد گياهچه‌هاي قوي به منظور استقرار
گياهان جهت توليد Ù…Øصول ضروري مي‌باشد (ايانوكس Ùˆ همكاران، 2000). انجام
آزمايشات Ùˆ تØقيقات علمي براي توليد Ù…Øصول زراعي Ùˆ ياÙتن شرايط مطلوب رشد،
مستلزم هزينه‌هاي گزا٠و صر٠دقت زياد است Ùˆ اين بخصوص براي كشورهاي در Øال
توسعه به علت كمبود امكانات و پژوهشگر دشوار است.
امروزه با استÙاده از مدل‌هاي زراعي Ùˆ امكانات گسترده‌اي كه در زمينه
نرم‌اÙزارهاي كامپيوتري موجود است، با پيدا كردن روابط مابين Ùرايندهاي رشد
به منظور توليد Ù…Øصولات زراعي Ùˆ ياÙتن شرايط مطلوب رشد از طريق اين قبيل
برنامه‌ها، مي‌توان به نتايج قابل توجهي دست ياÙت Ùˆ آنها را براي شرايط
ديگر تعميم داد Ùˆ وضع جديد را پيش‌بيني نمود. اين مدل‌ها Ù…Øدوديت‌هاي
جغراÙيايي Ùˆ Ù…Øيطي را كاهش داده Ùˆ در مورد گياهان زراعي براي ارقام مختلÙ
قابل تعميم مي‌باشند (كوچكي Ùˆ بنايان، 1375). استÙاده از اين مدل‌ها بسيار
سريع بوده Ùˆ با درنظر گرÙتن گياه زراعي به عنوان يك سيستم پويا، امكان
پيش‌بيني تغييرات اين سيستم نسبت به زمان را Ùراهم مي‌آورند. علاوه بر آن،
از اين مدل‌ها مي‌توان در معرÙÙŠ گياهان جديد در يك منطقه نيز استÙاده كرد.
پيش‌بيني براي وضعت توليد مواد غذايي در يك منطقه يا جهان و اتخاذ
سياست‌هاي لازم با توجه به تغييرات Ù…Øيطي نيز از ديگر مزاياي مدل‌سازي است
(كوچكي و بنايان، 1375؛ امام و نيك‌نژاد، 1373).
اهميت نخود
نخود (Cicer
arietinum )، گياهي
ديپلوئي (16=n2)
از خانواده بقولات (Leguminoseae) زيرخانواده پروانه آسا (Papilionoideae) است. اين گياه اصولاً خودگشن بوده و درصد
دگرگشني طبيعي آن بين صÙر تا يك درصد مي‌باشد. نخود از اولين بقولات
دانه‌اي بوده كه اهلي شده است. نخود اØتمالاً از جنوب غربي تركيه امروزي
منشاء گرÙته Ùˆ به نواØÙŠ سوريه منتقل شده است Ùˆ براي آن خاستگاه‌ها Ùˆ مراكز
مبدا مختل٠از جمله نواØÙŠ جنوب Ù‚Ùقاز Ùˆ شمال ايران نيز گزارش گرديده است
(سينگ، 1997).
در ميان Øبوبات، نخود رتبه دوم اهميت را در جهان به خود اختصاص داده است Ùˆ
دست كم در 33 كشور در جنوب Ùˆ غرب آسيا، شمال Ùˆ شرق Ø¢Ùريقا، جنوب اروپا،
شمال Ùˆ جنوب امريكا Ùˆ استراليا كشت مي‌شود. 15درصد Ø³Ø·Ø Ø²ÙŠØ± كشت (2/10
ميليون هكتار)ØŒ 14درصد توليد (9/7 ميليون تن) Øبوبات در جهان مربوط به نخود
است (سينگ، 1997). در ميان Øبوبات در ايران، نخود رتبه اول اهميت را دارد Ùˆ
بيش از 50درصد كل Ø³Ø·Ø Ø²ÙŠØ± كشت Øبوبات را در كشور به خود اختصاص مي‌دهد
(سلطاني، 1378). نخود به دليل داشتن ميزان بالاي پروتئين (18 تا 30درصد) و
نقش اصلي آن در برطر٠كردن كمبود پروتئين به طور وسيعي استÙاده شده است.
اگر براي نخود به طور متوسط، 22درصد پروتئين درنظر گرÙته شود، نزديك به 1/2
ميليون تن از پروتئين دنيا به اين گياه اختصاص مي‌يابد. از Ù„Øاظ اسيدهاي
آمينه موجود در پروتئين (مخصوصاً ليزين)، اين گياه مكمل خوبي براي غلات
مي‌باشد. وجود 50 تا 60درصد انواع كربوهيدرات‌ها Ùˆ Øدود 5درصد روغن در نخود
به طور قابل ملاØظه‌اي اهميت دارند (كوچكي Ùˆ بنايان، 1372).
در ايران نخود اغلب به صورت ديم كشت مي‌شود Ùˆ Ùقط 10درصد توليد آن در شرايط
آبي انجام مي‌گيرد. مهمترين مناطق توليد نخود در ايران، قسمت‌هاي غربي و
شمال غرب كشور بوده Ùˆ در Øدود 50درصد كل توليد نخود در اين نواØÙŠ كشور صورت
مي‌گيرد (سلطاني، 1378).
اهميت مدل‌سازي در گياهان زراعي
مدل ابزاري است كه ما در تÙسير Ùˆ درك دنيايي كه در آن زندگي مي‌كنيم، ياري
مي‌كند. دانشمندان و مهندسين، از انواع مدل‌ها به عنوان ابزاري براي
.....................
|